رفتن به مطلب
♥ Aida ♥

روشهاي استعمال و مصرف دارو

پست های پیشنهاد شده

[align=CENTER]اکثر داروها براي آنکه به محل تأثيرگذاري برسند بايد وارد جريان خون شوند . روش مصرف يک دارو، مسيري را که بايد طي کند تا به خون وارد شود و سرعت جذب آن را تعيين مي کند . معمولاً سه راه براي رسيدن دارو به خون وجود دارد : راه دهان يا مقعد ، تزريق و استنشاق . داروهايي که در پوست کاشته مي شوند يا در برچسب هاي پوستي قرار مي گيرند نيز وارد جريان خون مي شوند .

اگر ورود مقدار زياد دارو به جريان خون لازم و مطلوب نباشد مي توان آنرا بطور موضعي بکار برد . بطوري که اثر آن اصولاً به محل اختلال مثل سطح پوست يا غشاء هاي مخاطي ( غشاء هاي بيني ، چشم ، گوش ، واژن) محدود مي شود .

بيشتر داروهاي استنشاقي نيز اثر موضعي بر مجراي تنفسي دارند .

بيشتر اوقات يک داروي خاص مي تواند در اشکال مختلف موجود باشد ، بسياري از داروها به صورت قرص و مايعات قابل تزريق در دسترس اند که انتخاب هر کدام از آنها به عواملي چند از جمله شدت بيماري ، فوريت و نوع نياز به دارو ، ارگان هدف و ميزان سلامتي عمومي بيمار به خصوص توانايي بلع او بستگي دارد .

* مصرف از راه دهان

رايج ترين شکل مصرف دارو از راه دهان است . اکثر داروهايي که از راه دهان مصرف مي شوند از طريق جدار روده وارد جريان خون مي گردند . سرعت جذب دارو و مقدار داروي فعال براي استفاده به عواملي چند از جمله شکل دارو ( قرص ، مايع و غيره ) و اينکه با غذا ، يا معده خالي مصرف شود و غيره بستگي دارد . اگر دارو با معده خالي مصرف شود ( مثلاً قبل از غذاخوردن ) مي تواند سريعتر از دارويي که با معده پر مصرف مي شود اثر بکند . برخي داروها مثل آنتي اسيدها که اسيديته معده را خنثي مي کنند از راه دهان مصرف مي شوند تا مستقيماً بر معده يا جهاز هاضمه اثر بگذارند .

* قرصهاي زير زباني

بعضي قرصها را نبايد بلعيد بلکه زير زبان قرار مي گيرند تا سريعاً از طريق پوشش دهان که سرشار از رگهاي خوني است وارد جريان خون بشوند . قرصهاي دهاني و نيز قرصهاي زيرزباني هر دو به اين روش عمل ميکنند با اين تفاوت که قرصهاي زيرزباني را در زير زبان و قرصهاي دهاني را در فضاي بين گونه و دندان قرار ميدهند .

داروها چگونه در بدن سير ميکنند

اکثر داروهايي را که از راه دهان مصرف مي شوند از ديواره معده وارد جريان خون مي گردند . سپس عروق خوني تغذيه کننده روده ، داروي مزبور را به کبد حمل مي کند تا در آنجا به شکل قابل استفاده براي بدن تبديل گردند . دارو ( يا محصول تجزيه شده آن ) وارد گردش عمومي خون شده و در سرتاسر بدن به گردش درمي آيد .

برخي از داروها سريعاً از طريق کليه ها دفع مي شوند . برخي از داروهاي نامحلول نمي توانند از روده جذب شوند و بدون هيچگونه تغييري از مجراي گوارشي مي گذرند اين دسته از داروها براي درمان اختلالات روده اي مفيدند . [/align]

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

[align=CENTER]* استعمال از راه مقعد

يک سري داروها به شکل شياف هستند و با قرار دادن آنها در رکتوم ( راست روده ) قابل استعمال مي باشند . تا در آنجا وارد جريان خون شوند . اين روش را مي توان براي داروهايي که ورود آنها به معده بر اثر اسيد يا ترشحات معدي باعث تخريب مي شود بکار برد . همچنين براي افرادي تجويز مي شود . که قادر نيستند از راه دهان دارو بخورند مثل کساني که دچار استفراغ و تهوع شديد هستند . اين داروها را ميتوان براي تأثير گذاري موضعي در داخل مقعد به صورت شياف ( براي تسکين بواسير ) نيز تجويز کرد .

* استنشاق

به منظور تأثير عمومي يا موضعي ، مي توان داروها را به طريقه استنشاق استعمال کرد . گازهاي بيهوش کننده از راه استنشاق استعمال مي شوند تا از راه ريه ها وارد جريان خون شوند و اثر کلي بريدن بويژه مغز اعمال کنند . گشادکننده هاي برونش براي درمان انواع آسم ، آمفيزم و برونشيت نمونه اي عمومي از داروهاي استنشاقي با تأثير مستقيم بر دستگاه تنفس هستند اگر چه برخي از اين داروها وارد جريان خون نيز مي شوند .

* استعمال از راه تزريق

براي تأثير کلي مي توان دارو را تزريق کرد . يک دليل براي تزريق پاسخ سريع است . در شرايط زير بايد به تزريق متوسل شد : عدم تحمل شخص به داروي خوراکي ، تجزيه شدن دارو بر اثر اسيد معده ، عدم جذب دارو از طريق جدار روده ، تزريق دارو ، اثر موضعي نيز دارد مثل التيام دادن درد آرتريت ( التهاب مفصل ) .

انواع اصلي تزريق عبارتند از : درون عضله ، درون وريد ( يا داخل رگ ) ، زيرجلدي که در تصوير مشاهده مي کنيد . نوع تزريق به ماهيت دارو و شرايط درمان بستگي دارد .

inj.jpg

* تزريق داخل رگي ( داخل وريدي ) ( IV )

دارو مستقيماً به وريد تزريق مي شود و لذا مستقيماً داخل خون مي گردد .

دارو از اين طريق سريعتر از ساير تزريق ها جذب مي شود . [/align]

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

[align=CENTER]* تزريق زير جلدي

دارو مستقيماً به زيرسطح پوست تزريق مي شود .

 

 

* تزريق عضلاني

دارو در عضله ( معمولاً عضله ران ،بازو و يا کفل) تزريق مي شود .

 

 

inj2.jpg

* نکات لازم در هنگام تزريق زيرجلدي و داخل عضلاني

۱ - انتخاب سرسوزن از لحاظ طول و اندازه آن مناسب بيمار و دارو تزريقي باشد .

۲ - براي تزريق زيرجلدي پوست را در محل تزريق گرفته و سرسوزن را با زاويه ۴۵ درجه زيرجلد داخل کنيد .

۳ - براي تزريق عضلاني ، پوست محل تزريق را کشيده و تزريق کنيد .

اگر بيمار خيلي لاغر است قسمتي از عضله را گرفته بطوريکه يک توده کوچک عضلاني تشکيل شود .

۴ - تمام طول سوزن را در نسج داخل نکنيد و حدود ۲ ميلي متر را بيرون نگه داريد تا در صورت شکستن بتوان آن را از نسج بيرون کشيد .

۵ - پس از داخل کردن ، پيستون را قدري خارج کشيده تا اگر داخل رگ رفته باشد خون به داخل کشيده شود دراين صورت بايد داروي تزريقي را از نو در محل ديگري تزريق نمود .

۶ - محل تزريق را ماساژ دهيد تا جريان خود افزايش يابد و جذب دارو بهتر صورت گيرد . در مورد داروهايي که بايد با تأخير جذب شود و ( پني سيلين پروکائين ) ماساژ دادن قدغن است . [/align]

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

[align=CENTER]* استعمال موضعي

براي معالجه ناراحتي هاي موضعي مثل عفونت هاي پوست و احتقان بيني بهتر است بجاي تجويز و مصرف داروهايي که اثر عمومي دارند از داروهايي استفاده شود که داراي اثر موضعي هستند زيرا کنترل اثرات داروهاي موضعي راحتتر است و ميتوان حداکثر اثر را با حداقل عوارض جانبي آن بدست آورد . داروهاي موضعي اشکال گوناگون دارند مثل کرمهاي پوست ، پماد ها و لوسيونها ، شيافهاي واژني ، استنشاق کننده ها ، اسپري هاي بيني و قطره هاي گوش و چشم . هنگام استعمال داروهاي موضعي بايد دقيقاً طبق دستور عمل شود واز مصرف بيش از آنچه که تجويز شده است خودداري گردد . اين اقدام مانع از بروز عوارض جانبي ناشي از مصرف زياده از حد آنها مي شود . برخي از بيماريها را مي توان با داروهايي معالجه کرد که اثر آنها در دوره مشخصي از زمان بتدريج بروز مي کنند . اين داروها براي بيماراني مفيد است که نمي توانند بطور منظم جهت تزريق به پزشک مراجعه کنند يا در صورتي که آزاد شدن مقادير اندکي از دارو به بدن بايد با کنترل دقيق انجام پذيرد . براي آزاد شدن کند و تدريجي داروها مي توان از تزريق با جذب تدريجي ، مشمعهاي زيرپوستي ، کپسولها و قرصهاي آهسته رهش و کاهشت ( انپلنت ) استفاده کرد . [/align]

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

[align=CENTER]« اشکال دارو »

اکثر داروها به شکلي تهيه شده اند که مصرف آنها راحت باشد ، مصرف و مقدار آنها بدرستي تنظيم شود و بهتر قابل استفاده باشند . مواد غيرفعال که فاقد اثر درماني هستند معمولاً جهت طعم و مزه و رنگ يا پايداري شيميايي به دارو افزوده مي شوند .

قرص

منظور از قرص ، شکل متراکم و جامد دارو مي باشد که اغلب گرد است . قبل از اينکه دارو به شکل قرص دربيايد مواد ديگري به پودر ان اضافه مي کنند مثل موادي که باعث چسبيدن مواد به هم مي شود .

کپسول

کپسول يک پوسته ژلاتيني استوانه اي شکل است . وقتي کپسول بلعيده مي شود پوسته ژلاتيني مي شکند ( از هم باز مي شود ) و داروي درون آن رها مي شود . حل شدن کپسولهايي که بتدريج محتواي آنها آزاد مي شود ( يا اصطلاحاً کپسولهاي آهسته رهش ) به علت تأثير اسيد معده بر آنها است .

مايع

برخي داروها به شکل مايع هستند و مواد فعال آنها به صورت محلول ( جامد معلق در مايع يا مايع معلق در مايع ) با مواد ديگر مثل حلالها ، مواد رنگي ، مواد معطره و مواد نگهدارنده مخلوط هستند . بسياري از داروهاي مايع را بايد قبل از مصرف تکان داد تا دارو بطور يکنواخت در محلول پراکنده شود در غير اينصورت مقدار دارو بدرستي مصرف نمي شود .

مخلوط

مخلوط حاوي يک يا چند دارو است که يا حل شده و به صورت محلول درآمده است يا به صورت معلق در مايع ( معمولاً آب ) مي باشد .

الگزير(اکسير)

اکسير عبارت است از محلول يک دارو در مخلوط شيريني از الکل و آب که معمولاً بسيار خوش طعم است .

امولسيون

دارويي است که در روغن و آب پخش شده است . يک عامل امولسيفاير را اغلب براي ثبات بخشيدن به دارو اضافه مي کنند .

ترکيبات موضعي پوست

موادي هستند براي استعمال بر روي پوست و ديگر بافتهاي سطحي بدن . معمولاً براي کاهش رشد باکتريها مواد محافظ به آنها مي افزايند .

کرم

کرم يک فرآورده روغني براي ماليدن بر پوست بدن ، خنک يا مرطوب کردن پوست است .

پماد

يک فرآورده روغني يا چرب است که دارو را از طريق آن به بدن مي مالند تا لايه اي حفاظتي و نرم براي التيام بيماريهاي پوستي بوجود آورد .

لوسيون

محلول يا سوسپانسيوني است براي خنک و خشک کردن پوست سالم و برخي از آنها براي جاهاي مودار بدن مناسب ترند زيرا لوسيونها مثل کرم يا پماد چسبنده نيستند . [/align]

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

[align=CENTER]محلولهاي تزريقي

اينها فرآورده هاي ضدعفوني شده و عاري از ميکروب هستند که دارو به صورت محلول و يا سوسپانسيون در يک مايع وجود دارد . مواد ديگر ( آنتي اکسيدانها ) را معمولاً براي حفظ ثبات دارو يا تنظيم اسيد يا قليائيت محلول اضافه مي کنند .

شيافها

اينها داروهايي جامد و گلوله اي شکل هستند و به راحتي در راست روده ( شياف مقعدي ) يا واژن قرار مي گيرند . اين دارو داراي يک ماده خنثي مي باشد که از نظر شيميايي بي اثر است و معمولاً از روغن کاکائو يا ديگر روغنهاي نباتي گرفته مي شود . داروي اصلي بتدريج در مقعد يا واژن ، تحث تأثير حل شدن شياف به علت دماي بدن ، رها مي شود .

قطره چشم

يک محلول استريل ( يا سوسپانسيون ) است که به صورت قطره در پشت پلک چشم چکانده مي شود تا بر چشم تأثير بگذارد .

قطره گوش

يک محلول يا سوسپانسيون حاوي دارويي است که بوسيله قطره چکان در گوش وارد مي شود . قطره چشم را معمولاً براي مجراي گوش بيروني تجويز مي کنند .

قطره / اسپري بيني

محلولي از دارو ، معمولاً در آب ، است و به بيني وارد مي کنند تا اثر موضعي باقي بگذارد .

استنشاق کننده ها

استنشاق کننده هاي آتروسل حاوي محلول يا سوسپانسيون يک دارو تحت فشار است . عمل دريچه مي تواند مقدار تجويز شده اي از دارو را به بدن هنگام استنشاق رها کند . يک دهني براي دستگاه تعبيه شده است تا استنشاق دارو را آسان مي کند . روش استفاده صحيح مهم است . دستورات روي قوطي بايد دقيقاً مراعات شوند . استنشاق کننده ها را براي مداواي بيماريهاي مثل آسم تجويز مي کنند [/align]

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

×