رفتن به مطلب
KaMi

نهج البلاغه و اشعار شهریار

پست های پیشنهاد شده

برای برای پی بردن به نقش و جایگاه ایمان و علم در دیوان شهریار و کلام امیرمؤمنان در نهج البلاغه کافی است که این دو بیت را :

به خصال علم و دانش رسد آدمی به جایی

که فرشته رشکش آید به خصال آدمیت

به دو بال مرغ نتوان ز ملک گذشتن اما

به خدا توان رسیدن به دو بال آدمیت

و با این سخن حضرت علی (علی) در نهج البلاغه مطابقت دهیم .

و بالایمان یعمر العلم و با ایمان ، علم و دانش آبادان می شود.(نهج البلاغه ،خطبه156)

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

این بیت استاد شهریار :

هم با یاد امت بود و اینش معدلت آری

کجا سلطان عادل با رعیت بی رعایت بود

و این سخن حضرت علی (علی) و اعنقتکم من ربق الذل و حلق الضیم شکرا منی للبر القلیل ، شما را از اسارت و بندگی و زنجیر های ستم نجات دادم که سپاس گزاری من برابر نیکی اندک شماست.(نهج البلاغه ،خطبه 159)

در مورد نقش امام علی (علی) در رهایی امت تناسب دارد.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

این بیت شهریار :

بارما شیشه تقوا و سفر دور و دراز

گر سلامت بتوان بار به منزل بردن

با این سخن حضرت علی (علی) بر اندوختن تقوی به عنوان توشه سفر آخرت دلالت می کند .اوصیکم عبادالله بتقوی الله فانها خیر ما تواصی العباد به و خیر عواقب الامور عندالله ، ای بندگان خدا ، شما را به تقوی سفارش می کنم ، چرا که پرهیزگاری بهترین سفارش به بندگان خدا و بهترین سرانجام بندگان خدا نزد اوست.(نهج البلاغه ،خطبه 173)

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

ضرورت استقامت و پایداری موردی است که ما می توانیم از بیت استاد شهریار و سخن امام علی (علی) متوجه شویم :

با یکی بستم و دست از همه شستم آری

مشکل هر دو جهان را به خود آسان کردم

فاستقیموا علی کتابه و علی منهاج امره و علی الطریق الصالحه من عبادته. بندگان خدا، در صراط قرآن و در راه تامین خواسته های خدا و در تداوم سیده بندگان صالح او، استقامت ورزیده و پایدار بمانید.(نهج البلاغه ،خطبه 176)

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

چون است که ما خدای خود نشناسیم

ور زآن که شناسیم از او نهراسیم

هم مشرک و هم خداشناس از آن رو

بازیچه دست هر خدا نشناسیم

و این سخن ارزشمند حضرت علی (ع) دریافت می شود: لو فکروا فی عظیم القدره.... لرجعوا الی الطریق. اگر در عظمت قدرت الهی بیندیشید.... بدون تردید در صراط هدایت قرار خواهند گرفت.(نهج البلاغه ،خطبه 185)

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

این ابیات استاد شهریار :

سیل آمد و در ربود یارانم را

پیچید بساط تو بهارانم را

من بر سر خاکشان بچشم ابر بهار

می بارمشان گوهر بارانم را

با این سخن حضرت علی (ع) : این اخوانی الذین رکبوا الطریق و مضئوا علی الحق؟ این عمار؟ این ابن تیهان ؟ و این ذوالشهادتین؟ و این نظراؤهم من اخوانهم الذین تعاقدوا علی المنیه و ابرد برو سهم الی الفجره؟.برادرانم کجائید، آنان که همواره پا به رکاب بوده و راه حق را پیمودند؟ عمار یاسر کجاست؟ ابن تیهان کجاست؟ (مالک اولین انصاری مسلمان) ذوشهادتین کجاست؟ (خزیمه بن انصاری) و نیز همگامان آنان کجایند؟ آنان که میثاق جان بازی بسته تا آنجا که سرهای آنان برای ستم گران در سال گشت.(نهج البلاغه ،خطبه 182)در یاد یاران شهید تناسب و هم خوانی دارد.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

دعوت جوانان به شب زنده داری و ذکر یاد خدا را از این ابیات استاد شهریار :

جوانا مهلت امروز دریاب

که فردایی بماند یا نماند

اگر قرضی به گردن داری از خلق

برو باری قضا کن تا نماند

همین امروز می کن کار امروز

که فردا جز پی فردا نماند

جهان رویاست تا چشمی گشودی

به دستت چیزی از رویا نماند

بگور تنگ و تنهایی بیندیش

که کس در تنگنا تنها نماند

و این کلام امیر مؤمنان :اشهروا عیوبکم و اضمروا بطونکم. چشم خود را بیدار کنید و به راز و نیاز شبانه و سحرگاهان بپردازید و از شکم بارگی و پرخوری بپرهیزید.(نهج البلاغه ،خطبه 183)می توان دریافت.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

این بیت استاد شهریار :

کار ما چیدن و آئین فلک برچیدن

عمر واکردن و پیچیدن طومار قضاست

با این سخن امام علی (ع) فان غدا من الیوم قریب ما اسرع الساعات فی الیوم و اسرع الایام فی لشهر و اسرع الشعور فی السنه و اسرع السنین فی العمر. بدون تردید روز آینده نزدیک است ، چه به سرعت ساعت ها در روز و روز ها در ماه ها و ماه ها در سال و سال ها در طول عمر، می گذرد.(نهج البلاغه ،خطبه 188)بر گذرانی بدون عمر و ناپایداری دلالت دارد.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

و این ابیات استاد شهریار :

گفت دهری که پس از مردن میعادی نیست

نفی کز روی یقین نیست هم از نادانی است

گفتم از ما حرجی نیست اگر حشر نبود

لیک اگر بود بفرمای که تدبیر تو چیست

با این سخن حصرت علی (ع) "فان الغایه القیامه و کفی بذلک و اعظا لمن عقل و معتبرا لمن جهل " " سر منزل واقعی زندگی، قیامت است و این مساله پند و اندرزی است از خردمندان و عبرت و بانگ بیدار باش برای جاهلان"(نهج البلاغه ،خطبه 190) در بیان یاد مرگ و قیامت و پندپذیری از دنیا و ناپایداری آن تناسب دارد.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

این ابیات استاد شهریار :

چو بر حسین (ع) بگریی به حشر خندانی

هرآن دو دیده که نگریست سخت مغبون شد

چه آتشی است که می جوشد اشکها گویی

که چشم ها همه کارون و سینه کانون شد

با این سخن امام علی (ع) :"الذین کانت اعمالهم فی الدنیا زاکیه و اعینهم باکیه " " مومنان همان کسانی هستند که به کردارهای پاک در دنیا می پردازند و چشمان شان گریان است" (نهج البلاغه ،خطبه 190) در بیان ارزش گریه از خوف خدا تناسب و تطابق دارد.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

این بیت استاد شهریار :

نام آوران نشانه تیر حوادثند

آنجا که ننگ و نام بود بخت و کام نیست

"جعل الله لهم من مضایق البلاء فرجا" " خدا در سرانجام دشواری ها و سختی ها ،گشایش و پیروزی را برای آنان منظور داشته است "(نهج البلاغه ، خطبه 192)"

مؤید این موضوع اند که رفاه و راحتی انسان در سختی هاست.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

برای پی بردن به فضیلت و سجایای امیر مؤمنان کافی است که این ابیات استاد شهریاررا

قدم نمی نهد الا به جای پیغمبر

که بر سبیل جهاد سیر عارف کامل

من علی شاه ولایت بدون عالم سمر ستم

شهر علم است رسول الله و من باب و در ستم

با این سخن خودش در نهج البلاغه مطابقت دهیم:

"و لقد کنت اتبعه اتباع الفصیل اثر امه یرفع لی فی کل یوم من اخلاقه علما و یامرنی بالاقتداء به ." " و البته من ، چونان فرزندی که همواره با مادر است سایه وار، رسول خدا را همراهی می کردم و او نیز هر روز نکته ای تازه و بعدی از ابعاد اخلاقی را به من آموخت و از من می خواست تا آنان را به کار بندم."(نهج البلاغه ،خطبه 193) در بیان این موضوع که روشن بینی در سایه تقوا است تناسب دارد.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

برای شناخت دنیا می توان این ابیات استاد شهریار را :

تازه جهان هم قفسی بیش نیست

پیر شود هر که در او بیش زیست

یا به فرار است از این تنگ جای

جان به فشار است در این تنگنای

جان تو مرغی است بلند آشیان

خو نکند،با قفس خاکیان

چون قفس خاکی تن بشکند

کون و مکان عرصه جولان ک

ولیکن زندگی مجموعه پست و بلندی هاست

سرازیرش به آسانی و سربالا به دشواری است

با این سخن امام علی (ع) مطابقت دارد :" و احذرکم الدنیا فانها دار شخوص و محله تنغیص ساکنها ظاعن و قاطنها بائن " " شما را نسبت به توجه افراطی به دنیا و دنیازدگی هشدار می دهم زیرا دنیا خانه رخت بر بستن و کوی تلخ کامی و نامرادی است ، ساکنان آن در آستانه کوچ و جاگرفتگان آن آماده جدایی و دل بریدن هستند."(نهج البلاغه ،خطبه 196)

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

این بیت استاد شهریار :

چون از پی پیغمبران پیمودی این راه

خود بشنوی بانگ درای کاروانی

با این سخن حضرت علی (ع) : " فعبدوا انفسکم لعبادته و اخرجوا الیه من حق طاعته.

نفس خودتان را برای عبادت خدا رام کنید و در راستای به جای آوردن و ادای حق طاعت به سوی او به حرکت آیید."(نهج البلاغه ،خطبه 198) در بیان ضرورت اطاعت و بندگی خداوند تناسب دارد.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

این ابیات استاد شهریار :

بنال ای نی که من غم دارم امشب

نه دل سوز و نه همدم دارم امشب

و

غسلش از اشک دهید و کفن از آه کنید

این عزیزی است که با وی دل ما می میرد

با این سخن امام علی (ع) در فراق زهرای اطهر (س) :"اما حزنی فسر مد و اما لیلی فمسهد." " یا رسول الله ، در فراق دختر پاکت غم و اندوه من همیشگی و شب من بدور از خواب و آرامش من بی قرار است"(نهج البلاغه ،خطبه 202) تناسب دارد.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

استاد شهریار مصایب و گرفتاری های پس از پیامبر را این گونه بیان می کند:

تو رمیدی و من آرامم نیست

چه گرفتی مگر ایراد از من

از تو کارم شده فریاد و فغان

که فغان از تو و فریاد از من

خیز ای مرغ سحر ناله کنیم

شاخ سرو از تو و شمشاد از من

کوه صبرم من و این سیل سرنگ

می برد بنیه و بنیاد از من

که با این سخن امام علی (ع) :" و ستنبئک ابنتک بتصافیر امتک علی هضمها، فاصضها السؤال و استخبرها الحال هذا و یطل العهد و لم یخل منک الذکر." "ای رسول خدا! زود است که دختر بزرگوارت از مصیبت هایی که امت تو بر ما روا داشت به شما خبر دهد از فاطمه (س) سؤال کن و حال ما را جویا شو، در حالی که هنوز چیزی از عهد مردم نگذشته و یاد تو هنوز فراموش نشده است."(نهج البلاغه ،خطبه 202)

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

عدم دل بندی به دنیا و تعلقات آن و آمادگی برای سفر آخرت را می توان از این بیت استاد شهریار :

به دنیا دل منه که این کاروان گه

زمقصد باز دارد کاروانی

و این سخن حضرت علی (ع) : " واقلوا العرجه علی الدنیا" :از آرزوهای توقف در دنیا بکاهید و برای سفر به جهان دیگر مهیا شوید"(نهج البلاغه ،خطبه 204) دریافت می شود.

کرامت و بزرگواری خداوند و عفو و بخشش بندگان توسط او را می توان از این ابیات استاد شهریار :

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

شنیده امیر مؤمنان که تو کوهی به کاه می بخشی

چرا جهان نتوانی به ناله ای بخشود

اگر از این همه مردم یکی ترا خواند

برای خاطر آن یک نفر کن این همه جود

در این سخن امام علی (ع) :" یدعوک الی عفوه، و یتغمدک بفضله و انت متول عنه الی غیره." " خدا ترا به غفران فرا خواند و با فضل و رحمت خود سراسر زندگی ترا تحت پوشش دارد ولی تو به او پشت کرده و به سوی غیر او روی کرده ای؟"(نهج البلاغه ،خطبه 223) متوجه شد.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

این ابیات استاد شهریار :

چه خوب است دنیا و اقبال دنیا

اگر خرچ عقبا کنی مال دنیا

چو دنیا نخواهی به دنبال خود برد

چه سود از دویدن به دنبال دنیا

اگر حمل دنیا همین تا، لب گور

خدایا چه بدبخت حمال دنیا

ولی می توان توشه آخرت کرد

هم مستغلات و اموال دنیا

همه این جهانی شود آن جهانی

اگر جستی از دام عمال دنیا

به راه خدا آنچه انفاق کردی

برای تو آن ماند از مال دنیا

یکی پرده عبرت و سینمایی است

به چشم من اوضاع و احوال دنیا

با این سخن امام علی (ع) در خصوص ضرورت هوشیاری در دنیا "ولنعم دار من لم یرض بها دارا و محل من یوطنها محلا" " دنیا سرایی خوب است برای کسی که آن را خانه دائمی نداند و محل زندگی خوبی است برای کسی که آن را وطن اصلی خود نداند"،(نهج البلاغه ،خطبه 223). تناسب و همخوانی دارد.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

از مطابقت این ابیات استاد شهریار :

مهار این شتران خود به سوی کعبه کشان

که سیرها همه جز سوی ارتداد نبوده

دگر مخواه و نخواهی تو پرده ها بدرید

که جز ندامت از این کشته ها کسی ندرود

نگین ملک سلیمان به دست تقوا ده

که دیوهای مقید شکسته اند قیود

با این حدیث حضرت علی (ع) : " امرو الجم نفسه بلجامها و زمها بزمامها فامسکها بلجامها عن معاصی الله و قادها بزمامها الی طاعه الله." " آدمی باید لگام نفس را بدست کرفته و افسار آن را محکم ببندد و از این طریق آن را از معاصی بازدارد و در برابر دستورات خدا، رام سازد"(نهج البلاغه ،خطبه 237). دعوت به ضرورت مهار نفس را می توان دریافت نمود.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

این بیت استاد شهریار :

ز جور خلق به پیش تو آورم شکوه

بگو که با که برم شرح ماجرای ترا؟

با این سخن حضرت علی (ع): " اللهم انا نشکوا الیک غیبه نبینا و کثره عدونا " " خدایا ، ما به درگاه تو برای از دست دادن پیامبر و کثرت دشمنان خود به تو شکوه و شکایت می کنیم ."(نهج البلاغه ،نامه 15) در شکوه و شکایت از فراوانی دشمنان هماهنگی و هم خوانی دارد.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

بی شک حضرت فاطمه زهرا(س) بهترین و برترین زنان جهان است که این موضوع را ابیات استاد شهریار :

همسری تاج سر ستم که به جانش بپرستم

کرم خاص خدایی که به جانش بپرستم

فخر از زهره زهرا و دو والا پرستم

خود نبی داشته داماد و فخر پدر ستم

و سخن امام علی(ع) " و منا خیر نساءالعالمین ." " بهترین زن در جهان زنان ، از ماست "(نهج البلاغه ،نامه28) تایید می نماید.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

پرهیز از دانش بی حاصل و علم بی بهره را می توان از این بیت استاد شهریار :

چه دانشی که نه عرفان در او وی تسلیم

دری بزن که به دردت دوا توانی یافت

واین سخن امام علی (ع) "واعلم انه لاخیر فی علم لاینفع" " آگاه باش که دانشی ناسودمند، خیری نیست "(نهج البلاغه ،نامه 31) متوجه شد.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

این بیت استاد شهریار :

زگفتار باطل فرو بند لب

که لب گر به حق واشود دلگشا ست

به من یک سخن صد زبان تیز کرد

سخن؟ یا که صد سر یکی اژدها ست

با این کلام امیر مؤمنان :" ایاک ان تذکر من الکلام ما یکون مضحکا" " از به زبان آوردن کلام خنده آور بپرهیز"(نهج البلاغه ،نامه 31) در اجتناب و پرهیز از سخنان بیهوده و یاوه تناسبب و هماهنگی دارد

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

برای پی بردن به مسئولیت اجتماعی دست اندرکاران حکومتی کافی است که این ابیات استاد شهریار :

گر کسی از تنگی نان جان سپرد

قاتل او جامعه باید شمرد

نوع بشر یکسره مسئول اوست

ذمه مردم همه مشغول اوست

ای که نگیری زدل افتاده دست

گر بشری، نقض وجودیت هست

را با این سخن حضرت علی (ع) :" ولعل بالحجاز او الیهامامه من لاطمع له فی القرص " " نکند در مناطق دوردست مثل حجاز و یمامه افرادی گرسنه به سر ببرند"(نهج البلاغه ،نامه 45) مطابقت دهیم.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

×